Dernek

04.04.2016

Türkiye çapında ısıya ilişkin araştırmaları ve uygulamaları geliştirmek amacıyla Isı Bilimi ve Tekniği Derneği’ni kurmak fikri 1974 sonbaharında Boğaziçi Üniversitesinde düzenlenen ‘Thermodynamics Education’ çalıştayı sırasında ortaya atıldı. Çoğunluğu ODTÜ ve İTÜ öğretim üyesi olan küçük bir grup dernek tüzüğünün ana hatlarını belirledi ve 1975 başında ODTÜ Makine Mühendisliği Bölümünde kuruldu. Bugün Türkiye’nin bilim ve tekniğe katkıyı amaçlayan en eski derneklerinden biridir.

Bir yıl içinde üye sayısı yüzü aştı. Önce iki ayda bir Isı Bilimi ve Tekniği Bülteni, Nisan 1978 de başlayarak dört ayda bir ‘ISI Bilimi ve Tekniği Dergisi’ yayımlandı ve Derneğin adı Türk Isı Bilimi ve Tekniği Derneği olarak değiştirildi. Nisan 1977 de Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi salonlarında birçok üniversitemizin ve sanayi kuruluşlarının katılımıyla Birinci Ulusal Isı Bilimi ve Tekniği Kongresi ve Sergisi gerçekleştirildi. Dernek merkezinin çalışmaları ve dergi yayımlanması ODTÜ Makine Mühendisliği Bölümünde olmakla beraber etkinliklerin Türkiye’nin farklı bölgelerine dağılması, farklı üniversiteleri ve makine, kimya ve fizik mühendislikleri gibi farklı branşları içermesi sağlandı.

Aralık 1977 de İTÜ’de Ulusal Kütle Transferi Sempozyumu, Temmuz 1978 de Uludağ Üniversitesinde Termodinamik Sempozyumu, Kasım 1978 de ODTÜ de Isıtma ve Isı Ekonomisi Kongresi yapıldı ve ilk ikisinin bildiriler kitabı basıldı. Birincisinden beri Ulusal Isı Bilimi ve Tekniği Kongreleri iki yılda bir düzenli olarak Türkiye’nin değişik üniversitelerinde aksamadan yapılmakta ve bildiriler kitap olarak basılmaktadır. İngilizce – Türkçe Isı Terimleri Sözlüğü 1977 yılında Y.Müh. Abdullah Göğüş tarafından teksir olarak hazırlandı, aynı zamanda Isı Dergisinde gözden geçirilerek bölümler halinde yayımlandı.

Derneğin Kurucu Başkanlığını 1979 yılına kadar Prof. Dr. Yalçın Göğüş yürüttü. Ardından birer yıl Prof. Dr. Sadık Kakaç ve Prof. Dr. Orhan Yeşin Derneğin Başkanlığı görevini yürüttüler. Prof. Dr. S. Kakaç’ın ve Prof. Dr. Orhan Yeşin’in düzenlemeleriyle Danışma Kurulu oluşturuldu, Başarılı Sanayici, Başarılı Eğitimci, Başarılı Uygulayıcı ödülleri, ayrıca Başarılı Yüksek Öğrenim Ödülü verildi. Aralık 1979 da yurtdışı katılımla Alternatif Enerji Kaynakları ve Çevre Sorunları Sempozyumu düzenlendi ve bildiriler kitabı basıldı. Türkiye’de düzenlenen NATO Yaz Okullarının düzenlenmesine destek verildi. Üye sayısı 1981 yılı başında 463’e ulaşmıştı. Derneğin bu kuruluş yıllarında birçok üniversitelerimizden öğretim üyeleri dergiye ve sempozyumlara katkılarıyla ve birçok sanayicimiz yönetim kurullarındaki çalışmaları, maddi yardımlarıyla destek oldular. Ancak, Prof. Dr. Birol Kılkış’ın fedakarca çalışmaları ayrıca vurgulamaya değer.

1981 – 1993 arasında on iki yıl Dernek Başkanlığını Prof. Dr. Nuri Saryal yürüttü. Bu süre içinde düzenlenen Ulusal Isı Kongreleri ile mali destek sağlanmış, Isı Dergisi yılda 4 sayı olarak yayımlanmış, birçok bilimsel ve teknik toplantılar gerçekleştirilmiştir: Ekim 1982 de Ankara’da “Türkiye’de Konut Isıtılmasının Geleceği Paneli”, Mart 1985 de Ankara’da Isı Sanayimiz Sergisi ve Paneli, Ocak 1987 de ODTÜ’de Enerji Tasarrufu ve Gençlik Semineri, Mart1987 de Ankara’da Isı Sanayimizin Teknolojik ve Ekonomik Sorunları Semineri ve Isı sanayimizde Son Gelişmeler Sergisi, Mayıs 1988 de Ankara’da Konut Isıtmasında Dogal Gaz Semineri, Ekim 1988 de Konya’da Enerji Ekonomisi ve Uygulamaları Sempozyumu, Aralık 1989 da Ankara Atatürk Kültür Merkezinde Doğal Gaz Semineri, Adana’da Çukurova Üniversitesiyle ortak ve birer yıl arayla Birinci (Mayıs 1990), İkinci (Mayıs 1992) ve Üçüncü (Mayıs 1994) Ulusal Soğutma ve İklimlendirme Sempozyumu ve Sergisi, Ağustos 1990 da Kayseri’de Erciyes Üniversitesiyle ortak İkinci Kanun Çalışma Toplantısı, Mart 1991 de ODTÜ’de Doğalgaz Uygulamalarının Teknolojik Sorunları Çalışma Toplantısı, Mayıs 1991 de Erzurum’da Atatürk Üniversitesiyle ortak Enerji Yönetimi Ulusal Kongresi . Isı Dergisinde ve Ulusal Isı Kongreleri Bildiriler Kitaplarında yayımlanan bütün makalelerin konulara göre ayrılmış indeksi Prof. Dr. Hikmet Karakoç tarafından hazırlanarak basıldı ve üniversite öğrencilerine çok yararlı olmuştur. Türkiye’nin birçok üniversitelerinde birer öğretim üyesi TIBTD temsilcisi olarak görevlendirildi. Bu sürede Prof. Dr. Nevin Selçuk’un ve Prof. Dr. Arif İleri’nin fedakarca çalışmalarını vurgulamak gerekir.

1993 – 1994 de bir yıl Prof. Dr. Yalçın Göğüş, ardından 1994 – 2000 yıllarında altı yıl Prof. Dr. Ercan Ataer Dernek Başkanlığı görevini yürüttüler. Dergi yayımlanmasına devam edildi. Nisan 1994 de İstanbul’da yapılan 21. Yüzyılda Bütün Yönleriyle Enerji Sempozyumu ve Eylul 1994 de Denizli’de yapılan Jeotermal Uygulamalar Sempozyumu gibi bilimsel toplantılara destek verildi. Dernek asil üyeleri için sosyal akşam yemeği düzenlendi. O yıllarda ısı tekniğinin birçok kolları, örneğin buhar kazanı yapımı, soğutma, tesisat, ayrı meslek dernekleri oluşturdular ve kendi dergilerini çıkardılar. Bu gelişmenin ışığı altında Türk Isı Bilimi ve Tekniği Derneği, özel uygulama konularının temelindeki bilimsel ve teknik çalışmaların desteklenmesinin ülke çıkarlarına yönelik olacağı görüşüne vardı ve Isı Dergisi sarı sayfalarından, örneğin popüler sayfa, yeni ürünler, patentler, dernekten haberler, vazgeçerek bilimsel ağırlık kazandı. Bilimsel ve teknik toplantıların birçok üniversite tarafından düzenleniyor olması da yetmişli, seksenli yılların dernek faaliyetlerinden bu yönde olanları gereksiz hale soktu. Dernek çalışmalarının ağırlığını dergi yayımlanması, İTÜ ve ODTÜ’nün beraberce kurdukları International Centre for Applied Thermodynamics kurucu üyeliği ve başarılı bilim adamlarımıza ödül verilmesi oluşturdu. Ulusal Isı Kongrelerinde eğitim ve terimler konulu oturumlar düzenlendi. İngilizce – Türkçe Isı Terimleri sözlüğü tekrar iyileştirilip Azerbaycan lehçesi karşılıklarıyla beraber E. Ataer ve Y. Göğüş tarafından kitap olarak basıldı. 2000 – 2006 arasında altı yıl Dernek Başkanlığını Prof. Dr. Bekir Zühtü Uysal yürüttü. Bilgi çağına paralel olarak TIBTD internet ortamında olumlu gelişmeler elde etmiş, üye sayısı 940’a ulaşmış ve üyelerle ilişkiler düzene sokulmuştur. Yeni Dernekler Yasası ile TIBTD’nin üye aidatı dışındaki her türlü gelir kaynakları elinden alındıysa da Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 2000-2004 arasında Prof. Dr. Tülay Yeşin’in ve 2004’ten sonra da Prof. Dr. Haşmet Türkoğlu’nun editörlüğü ile esas olarak üye aidatlarından ve Ulusal Kongrelerden sağlanan maddi imkânlarla, Türkiye’nin bilimsel yayınları arasında çok seçkin bir konumda ve çok düzenli olarak yayımlanmıştır. Ulusal Isı Kongrelerinin düzeyi yükseltilmiştir.

2006 yılından beri Dernek başkanlığını Prof. Dr. Haşmet Türkoğlu yürütmektedir. Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi’nin editörlüğünü Prof. Dr. Nuri Yücel yapmaktadır. Isı Dergisi, 2007 yılında Science Citation Index (SCI) veri tabanında taranmaya başlanmıştır. Bu konuda, Prof Dr. Bekir Zühtü Uysal’ın başkanlığı döneminde başlatılan çalışmaların katkısı vurgulamaya değer. SCI’de taranmaya başlamasından sonra dergimize olan ilgi ve yayınların düzeyi daha da artmıştır. Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi EBSCO ve Mühendislik Temel Bilimleri Veri Tabanı (TÜBİTAK-ULAKBİM) tarafından da taranmaktadır. Daha önce Prof. Dr. Yalçın Göğüş ve Prof. Dr. Ercan Ataer tarafından yayınlanmış olan Isı Terimleri Sözlüğü, Prof. Dr. Haşmet Türkoğlu tarafından yeniden düzenlenerek ve geliştirilerek elektronik sözlük haline getirilmiş ve bütün üyelere ulaştırılmıştır. Ulusal Isı Bilimi ve Tekniği Kongresi artan bir katılımla iki yılda bir farklı bir üniversitede düzenli olarak yapılmaktadır. 2012 yılı itibariyle Derneğin üye sayısı 1060’a ulaşmıştır.